काठमाडौंमा सम्पत्ति खरिद गर्दा गर्नुपर्ने ड्यू डिलिजेन्स चेकलिस्ट

यो सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण चरण हो। हराएका वा जाली जग्गा कागजातहरू नेपालमा शीर्ष रेड फ्ल्याग हुन्[citation:2]।

• "लाल पुर्जा" (जग्गा स्वामित्व प्रमाणपत्र) प्रमाणित गर्नुहोस्: बिक्रेताबाट मूल प्राप्त गर्नुहोस् र सम्बन्धित भू-राजस्व कार्यालयमा शारीरिक रूपमा प्रमाणित गर्नुहोस्। बिक्रेताको नाम, सम्पत्ति आकार, र स्थान ठीक मिल्छ भनेर जाँच गर्नुहोस्[citation:4][citation:5]।
• "श्रृंखला स्वामित्व" ट्रेस गर्नुहोस्: स्वामित्व स्थानान्तरणको सफा, अविच्छिन्न इतिहास सुनिश्चित गर्न कम्तीमा अन्तिम २०-३० वर्षको लागि अघिल्लो लेनदेन रेकर्डहरू समीक्षा गर्नुहोस्[citation:2]।
• बन्धक खोजी गर्नुहोस्: एलआरओ मा सम्पत्ति विरुद्ध कुनै दर्ता भएको बन्धक, लेन, अदालती जफत, वा अन्य दावीहरूको लागि आधिकारिक रूपमा जाँच गर्नुहोस्[citation:2][citation:4]।
• जग्गा विवाद जाँच गर्नुहोस्: सम्पत्ति वा बिक्रेतासँग सम्बन्धित कुनै पनि पेन्डिङ वा ऐतिहासिक मुद्दाको लागि स्थानीय वार्ड कार्यालय र सम्बन्धित अदालतहरूमा सोधपुछ गर्नुहोस्[citation:2]।
• सीमा संरेखण पुष्टि गर्नुहोस्: आधिकारिक नाप नक्सा ("नाप" नक्सा) जमिनमा भौतिक सीमाहरूसँग तुलना गर्नुहोस्। छेउछाउका सम्पत्तिहरूद्वारा वा छेउछाउका सम्पत्तिहरूमा कुनै पनि अतिक्रमणहरू हेर्नुहोस्[citation:3][citation:5]।

• कर खरिदी प्रमाणपत्र प्राप्त गर्नुहोस्: बिक्रेताले हालको आर्थिक वर्षसम्म सबै सम्पत्ति करहरू (जग्गा, घर, आदि) तिरिएको प्रमाणित गर्ने प्रमाणपत्र प्रदान गर्नुपर्छ[citation:4][citation:5]।
• पूँजीगत लाभ कर अनुपालन प्रमाणित गर्नुहोस्: बिक्रेताले बिक्रीबाट उत्पन्न पूँजीगत लाभ कर दायित्व तिरेको वा व्यवस्था गरेको पुष्टि गर्नुहोस्। यो अक्सर भविष्यको दायित्व हुन्छ यदि निपटान गरिएन भने[citation:5]।
• आफ्नो कर दायित्व बुझ्नुहोस्: किन्ने व्यक्तिको दर्ता शुल्क, स्टाम्प शुल्क, र अन्य लागू करहरू गणना गर्नुहोस्। १ करोड रुपैयाँ मूल्यांकन भएको सम्पत्तिको लागि, लगभग ४५०,००० रुपैयाँ प्रारम्भिक दर्ता शुल्क र स्टाम्प शुल्क अपेक्षा गर्नुहोस्[citation:5]।
• बाँकी उपयोगिता बिल जाँच गर्नुहोस्: पानी, बिजुली, र नगर सेवा शुल्कहरूको लागि खरिदीको अनुरोध गर्नुहोस्[citation:3]。

• भवन डिजाइन र अनुमति समीक्षा गर्नुहोस्: निर्मित सम्पत्तिहरूको लागि, नगरपालिकाद्वारा जारी गरिएको स्वीकृत भवन डिजाइन नक्सा र निर्माण अनुमति प्रमाणित गर्नुहोस्। कुनै पनि परिवर्तनहरू स्वीकृत गरिएको सुनिश्चित गर्नुहोस्[citation:5]।
• अधिभोग प्रमाणपत्र प्राप्त गर्नुहोस्: भवनसँग अन्तिम अधिभोग प्रमाणपत्र छ भनेर पुष्टि गर्नुहोस्, जुन यो बस्न सुरक्षित छ भन्ने कानूनी प्रमाण हो[citation:3]।
• पेशेवर सर्वेक्षक/इन्जिनियर भर्नुहोस्: आधारभूत संरचना, पर्खालहरू, छाना, पाइपलाइन, र इलेक्ट्रिकल प्रणालीहरूको अवस्था मूल्याङ्कन गर्न पूर्ण संरचनात्मक निरीक्षण गर्नुहोस्। आवश्यक मर्मतसम्भारहरू पहिचान गर्नुहोस्[citation:6]।
• पहुँच र सुविधा हक जाँच गर्नुहोस्: सम्पत्तिसँग कानूनी, बाधा रहित सडक पहुँच छ भनेर प्रमाणित गर्नुहोस्। जग्गालाई प्रभाव पार्ने कुनै पनि दर्ता भएको सुविधा हकहरू (उपयोगिताहरू वा छिमेकीहरूको लागि पहुँचको हकहरू) पहिचान गर्नुहोस्[citation:3]।

• जोनिङ वर्गीकरण पुष्टि गर्नुहोस्: तपाईंको इच्छित प्रयोग (आवासीय, व्यावसायिक) अनुमति प्राप्त छ भनेर सुनिश्चित गर्न नगरपालिकामा आधिकारिक भूमि प्रयोग नक्सा जाँच गर्नुहोस्[citation:2][citation:3]।
• भविष्यका विकास योजनाहरू जाँच गर्नुहोस्: सम्पत्तिको मूल्य वा प्रयोगलाई प्रभाव पार्न सक्ने कुनै प्रस्तावित सडक विस्तार, जोनिङ परिवर्तन, वा सार्वजनिक परियोजनाहरूको बारेमा सोधपुछ गर्नुहोस्[citation:6]।
• पर्यावरणीय अनुपालन प्रमाणित गर्नुहोस् (यदि लागू हुन्छ): ठूला सम्पत्तिहरू वा विकासहरूको लागि, कुनै पनि आवश्यक पर्यावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन (ईआईए) वा प्रारम्भिक पर्यावरण परीक्षण (आईईई) पूरा र स्वीकृत गरिएको सुनिश्चित गर्नुहोस्। अनुपालन नगर्नाले परियोजना अन्त्य गर्न सक्ने मुद्दा हुन सक्छ[citation:2]।
• मजबूत बिक्री सम्झौता मस्यौदा तयार गर्नुहोस्: सम्झौतामा स्वामित्व, बन्धक, र विवादहरूको बारेमा बिक्रेताबाट विस्तृत प्रतिनिधित्व र वारेन्टीहरू समावेश हुनुपर्छ। यसले वारेन्टी उल्लंघन भएमा परिणामहरू (मूल्य समायोजन, क्षतिपूर्ति) पनि निर्दिष्ट गर्नुपर्छ[citation:2]।